1. ترویج رشد و توسعه محصول
پتاسیم یکی از سه ماده غذایی ضروری (نیتروژن، فسفر، پتاسیم) در گیاهان است که در فرآیند فعال سازی بیش از 60 آنزیم در گیاهان شرکت می کند و به طور مستقیم بر فعالیت های فیزیولوژیکی اصلی مانند فتوسنتز، تنفس و سنتز پروتئین تأثیر می گذارد. به طور خاص، به صورت زیر ظاهر می شود:
افزایش کارایی فتوسنتز: پتاسیم می تواند باز و بسته شدن روزنه ها را تنظیم کند، جذب دی اکسید کربن را تقویت کند و حمل و نقل و ذخیره سازی محصولات فتوسنتزی (مانند نشاسته و شکر) را تسریع کند و ساقه های محصول را ضخیم و برگ ها را ضخیم کند. به عنوان مثال، پس از مصرف کود پتاسیم برنج، تعداد پنجه ها 15 تا 20 درصد افزایش یافت و وزن هزار دانه حدود 10 درصد افزایش یافت.
تقویت رشد ریشه: پتاسیم تقسیم سلولی آپیکال را تحریک می کند، سطح ریشه را افزایش می دهد و جذب آب و مواد مغذی را بهبود می بخشد. در شرایط خشکی، کود پتاسیم می تواند به طور قابل توجهی توانایی ریشه ها را برای گسترش به عمق خاک افزایش دهد و کاهش عملکرد ناشی از کمبود آب را کاهش دهد.
تنظیم چرخه رشد محصول: پتاسیم با تأثیر بر تعادل هورمون های گیاهی (مانند سیتوکینین و اسید آبسیزیک)، پیری برگ را به تاخیر می اندازد و عمر عملکردی برگ را طولانی می کند و در نتیجه تجمع مواد را در طول دوره رشد محصول افزایش می دهد.
2. بهبود مقاومت در برابر تنش محصول
پتاس به عنوان "عنصر با کیفیت" و "عنصر مقاوم در برابر استرس" شناخته می شود و نقش آن به ویژه در شرایط نامساعد برجسته است:
مقاومت به خشکی: پتاسیم می تواند پتانسیل اسمزی سلولی را کاهش دهد، ظرفیت نگهداری آب سلولی را افزایش دهد و جذب آب ریشه را تقویت کند، به طوری که محصولات می توانند عملکردهای فیزیولوژیکی طبیعی را در طول خشکسالی حفظ کنند. آزمایشات نشان داده است که کاربرد پتاسیم می تواند مقاومت ذرت به خشکی را 30 تا 50 درصد افزایش دهد.
مقاومت در برابر سرما: پتاسیم با افزایش غلظت شیره سلولی، کاهش نقطه انجماد و دمای پایین، آسیب به غشای سلولی را کاهش می دهد. در درختان میوه با کاربرد پتاسیم در زمستان، میزان تمایز جوانه گل بیش از 20 درصد افزایش یافت و بروز خسارت سرمازدگی به طور قابل توجهی کاهش یافت.
مقاومت در برابر بیماری: پتاسیم ساختار دیواره سلولی را تقویت می کند، لایه شاخی را ضخیم می کند و یک مانع فیزیکی برای جلوگیری از حمله باکتری های بیماری زا تشکیل می دهد. در عین حال، پتاسیم میتواند تولید پروتئینهای مرتبط با بیماری-در گیاهان را القا کند و مقاومت در برابر قارچها، باکتریها و ویروسها را افزایش دهد. به عنوان مثال، مصرف پتاسیم بروز بلایت دیررس را 40 تا 60 درصد کاهش می دهد.
مقاومت در برابر سکونت: پتاسیم باعث تقویت ساقهها، افزایش استحکام مکانیکی میشود و باعث میشود محصولات در طول باد و باران یا دورههای رشد میوه کمتر ساکن شوند. پس از مصرف پتاسیم گندم، ضخامت ساقه بین 15 تا 20 درصد افزایش یافت و میزان ماندگاری بیش از 50 درصد کاهش یافت.
3. بهبود کیفیت محصولات کشاورزی
کود پتاسیم تاثیر بسزایی در بهبود ظاهر، طعم و ارزش غذایی محصولات کشاورزی دارد:
بهبود کیفیت میوه: پتاسیم می تواند باعث تجمع قند و سنتز نشاسته شود و شیرینی میوه را افزایش دهد. به عنوان مثال، پس از استفاده از پتاسیم به سیب، محتوای جامد محلول 1٪ - 2٪ افزایش می یابد، شاخص شکل میوه بهتر است، و رنگ زنده تر است.
افزایش مقاومت ذخیره سازی: پتاسیم پیری میوه را به تاخیر می اندازد، آزادسازی اتیلن را کاهش می دهد و دوره نگهداری را طولانی می کند. پس از استفاده از پتاسیم به مرکبات، میزان پوسیدگی 30٪ کاهش می یابد و عمر مفید 7-10 روز افزایش می یابد.
بهینه سازی ترکیب مواد مغذی: پتاسیم می تواند جذب و استفاده از نیتروژن و فسفر توسط محصولات را افزایش دهد و در عین حال محتوای پروتئین، ویتامین C و مواد معدنی را افزایش دهد. به عنوان مثال، اسفناج{1}روکش شده با پتاسیم محتوای ویتامین C را 25% و میزان آهن را تا 18% افزایش میدهد.
4. تنظیم محیط زیست خاک
کود پتاسیم اثرات غیرمستقیم بر خواص فیزیکوشیمیایی خاک و فعالیت میکروبی دارد:
بهبود ساختار خاک: یون های پتاسیم (K+) بار منفی روی سطح کلوئیدهای خاک را خنثی می کند، پراکندگی ذرات خاک رس را کاهش می دهد، تشکیل سنگدانه ها را تقویت می کند و نفوذپذیری خاک و حفظ آب را افزایش می دهد.
متعادل کننده مواد مغذی خاک: پتاسیم دارای اثرات متضاد با کاتیون هایی مانند کلسیم و منیزیم است. کاربرد مناسب پتاسیم می تواند از فشردگی خاک ناشی از کلسیم و منیزیم بیش از حد جلوگیری کند و در عین حال جذب عناصری مانند فسفر و روی را افزایش دهد.
فعال کردن میکروارگانیسم های خاک: پتاسیم جزء مهمی از غشای سلولی میکروبی است. کاربرد پتاسیم می تواند فعالیت میکروبی را افزایش دهد، تجزیه مواد آلی را تسریع کند و حاصلخیزی خاک را بهبود بخشد.
